Historia

Wieś Nowe Kramsko leży w środkowo - wschodniej części powiatu zielonogórskiego i woj. lubuskiego, na trasie Sulechów - Wolsztyn, obok prastarego traktu handlowego, łączącego Morze Śródziemne z Bałtykiem. Na początku XIV wieku ziemie te należały do księdza Henryka Głogowskiego, który otrzymał je od króla Jana (Króla czeskiego).
Nowe Kramsko powstało w okresie epidemii, wskutek której wymarła niemal zupełnie ludność Starego Kramska. Kilka rodzin wyprowadziło się wówczas do lasu i osiedliło się nad jeziorem zwanym Kaliskiem. Pierwsze domy drewniane stanęły w miejscu, gdzie dziś znajdują się zabudowania Eugeniusza Jągowskiego i Jana Kaczmarka. Dalsze otoczyły w krąg jezioro. Wcześniej istniała już zajezdnia - kuźnia, gdzie dziś znajdują się zabudowania p. Skrzypek. Gdy wciąż przybywali nowi mieszkańcy, osada poczęła rozbudowywać się w kierunku Podmokli, Kolesina, Babimostu i Wojnowa aż przybrała dzisiejszy kształt podwójnego skośnego krzyża.
W roku 1440 Nowe Kramsko istniało już jako wieś należąca do cystersów obrzańskich. Straszliwa epidemia cholery pustosząca ziemię lubuską w roku 1711 nie ominęła także Nowego Kramska. W wyniku epidemii zginęło 75% miejscowej ludności. Następni mieszkańcy napływają z Mazur, którzy osiedlają się na terenie wsi. Na intencję odwrócenia zarazy postawili wówczas nowokramszczanie drewniany Krzyż w miejscu dziś istniejącej figury Najświętszego Serca Jezusowego przy drodze do Babimostu. Nowe Kramsko pamięta najazd Szwedów, wojnę siedmioletnią.
W czasie powstania wielkopolskiego Nowe Kramsko było świadkiem walk o wyzwolenie narodowe. Już w 1917 roku pod dowództwem Stanisława Obsta, Teodora Spiralskiego powstaje organizacja młodzieżowa Sokół, która przygotowywała się do wzięcia udziału w powstaniu wielkopolskim. W dniu 20 grudnia 1918 roku zapada na tajnym zebraniu decyzja wzięcia udziału w powstaniu i w ostatnich dniach grudnia 1918 roku dwiema furmankami Obsta i Spiralskiego przewieziono pierwszą partię powstańców do Wolsztyna. Powstańcy wyzwalają Nowe Kramsko, lecz nie na długo, bowiem decyzją Traktatu Wersalskiego z 1919 roku ziemie te znów ogarnął obłok niemieckiej niewoli. Nowe Kramsko podczas II wojny światowej zostało wyzwolone 28.01.1945 roku po 152 letniej niemieckiej niewoli ( od 1793 do 1945 ). Od tego dnia powiewa znów biało - czerwona flaga i dumnie spogląda orzeł piastowski z czerwonego tła.
Ziemia nowokramska została wyzwolona przez Armię Radziecką dnia 28.01.1945r. przez II front białoruski dowodzony przez marszałka ZSRR - Żukowa. Początkowo wieś administracyjnie należy do woj. poznańskiego, pow. wolsztyńskiego i gminy Babimost.
Po wojnie następuje szybki rozwój miejscowości i rolnictwa. W tym okresie bardzo silnie rozwija się inicjatywa społeczna i są podejmowane czyny społeczne, które zmieniają oblicze wsi. I tak w czynie społecznym zostały wybudowane następujące obiekty: Sala gromadzka - widowiskowa, stadion sportowy (Kolesin), szkoła podstawowa, remiza OSP, sieć gazowa, sieć telefoniczna, kaplica cmentarna, organistówka, oraz został przeprowadzony kapitalny remont kościoła parafialnego. Inicjatywy te były podejmowane przez lokalna społeczność przy dużym zaangażowaniu środków władz gminy. Wieś liczy obecnie 218 numerów, w których zamieszkuje 883 mieszkańców i zajmuje obszar 4560ha.

Położenie geograficzne i warunki naturalne

Wieś Nowe Kramsko położona jest w zachodniej części gminy Babimost w powiecie zielonogórskim województwa Lubuskiego, zajmuje 4560ha powierzchni.
Wieś położona jest w wysoczyźnie morenowej lekko falisto pagórkowatej i na płaskiej dolinie rzeki Obra Leniwa kończącej swój bieg w stosunkowo blisko położonym rynnowym jeziorze wojnowskim. Krajobraz wsi, to malowniczy teren, czyste środowisko, zróżnicowana konfiguracja terenu oraz duża ilość terenów łąk i lasów.
Łagodny klimat z przelotnymi opadami deszczu i dużym nasłonecznieniem oraz zachodnie umiarkowane wiatry stwarzają bardzo korzystne warunki zarówno dla rolników dla upraw polowych jak i dla turystów tutaj wypoczywających.
Nizinny charakter tej krainy uformowany przez lodowce od wieków wykorzystywany był przez człowieka. Czysty ekologicznie rejon, brak kopalin i wieloletnie tradycje zdecydowały o rolniczym charakterze tego obszaru.
Ponad pięćdziesiąt procent ogólnej powierzchni geodezyjnej wsi zajmują lasy: sosnowe, olszowe bukowe, dębowe i brzozowe. Bogactwem lasów jest atrakcyjna szata roślinna, którą stanowią mchy i paprocie, a w okresie jesiennym obfitują w grzyby. Właśnie dla dużej ich ilości i wyśmienitej jakości w okresie plonowania, do wsi przyjeżdżają wycieczki autokarowe, między innymi aż ze śląska, na grzybobrania.
Obszarem cennym przyrodniczo naszej wsi są tereny samego jeziora, jak również tereny wokół niego, które są objęte strefą chronionego krajobrazu.

Największym zbiornikiem wód powierzchniowych w obrębie wsi jest Jezioro Wojnowskie. Swoją powierzchnią rozciąga się na powierzchni 229ha. Posiada połączenie z kanałem Obra Leniwa i systemem rowów melioracyjnych. Cechą charakterystyczną jeziora jest fakt, że przepływające wody Obry Leniwej oddziaływają bezpośrednio na południową część jeziora powodując w niej częstszą wymianę wody. Jezioro Wojnowskie Zachodnie położone jest w I podstrefie ( ścisłej ochrony ) ujęcia wody pitnej dla miasta Zielonej Góry zlokalizowanego na rzece Obrzycy. Na jeziorze obowiązuje strefa ciszy motorowej, gdyż jest położone na obszarze chronionego krajobrazu.
Czystość jeziora z roku na rok wzrasta z uwagi na oczyszczalnię ścieków, która zlokalizowana jest w Babimoście, a do której podłączone jest miasto i sukcesywnie podłączane są wsie. Jezioro użytkowane jest przez Gospodarstwo Rybackie Skarbu Państwa w Sławie. Pełni obecnie dwie funkcje. Funkcją całoroczną jest gospodarka rybna i rybacka, natomiast w okresie letnim pełni również funkcję wypoczynkową i rekreacyjną. W północnej części jeziora mają swoje siedliska i ostoje ptaki wodno - błotne. To tu w ostatnich latach pojawiło się wiele gatunków ptactwa i zwierząt. Siedliska pozakładały dzikie kaczki, łabędzie, żurawie, piżmaki, kormorany, czaple, perkozy oraz bobry. Aby zobaczyć ten istny raj ptasi i aby usłyszeć fletowe głosy ptaków, gwiżdżących ponad taflą wody powinniśmy wybrać się właśnie w to piękne miejsce.